16 October 2021  |   शनिबार, अशोज ३०, २०७८

अन्तर्वार्ता

सरकारी योजना नहुँदासम्म  समाधान  हुन सक्दैन : मानसिक रोग विशेषज्ञ डा. रितेश थापा

सरकारी योजना नहुँदासम्म समाधान हुन सक्दैन : मानसिक रोग विशेषज्ञ डा. रितेश थापा

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, अशोज १४, २०७८       |
१. नेपालमा मानसिक रोगको समस्या अवस्था कस्तो छ ? नेपालमा राज्यको कमजोर स्वास्थ्य सेवा, जनशक्तिको पूर्वतयारी नहुनु, महामारीको त्रास, नागरिकलाई सामाजिक सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्न नसक्नुले मानसिक समस्याले गर्दा विकराल बन्दै गएकोे छ । करिब १० वर्ष पहिले मानसिक रोगका विरामीहरु थिए तर यति धेरै थिएनन् तर अहिले महामारीका कारणले गर्दा बढेको हो भन्ने आकलन गर्ने सकिन्छ । कोरोनाबाट मृत्यु हुनेको संख्या ब
‘कोभिड–१९ तेस्रो लहरको उच्च जोखिम छ’

‘कोभिड–१९ तेस्रो लहरको उच्च जोखिम छ’

    प्रकाशित मितिः सोमवार, भदौ १४, २०७८       |
बाँके जिल्लामा तेस्रो लहरको संभावित जोखिमको सम्भावना प्रबल बन्दै गएको छ । पहिलो र दोस्रो चरणमा हटस्पट नै बनेको बाँकेमा तेस्रो लहरको पनि उच्च जोखिम रहेको छ ।पछिल्ला केही दिनयता लगातार कोरोना संक्रमित थपिनुका साथै कोरोना संक्रमितको मृत्यु समेत हुन थालेको छ ।कोभिड अस्पतालमा सक्रिय कोरोना संक्रमितको संख्या पनि बढ्दो क्रममा रहेको छ । पछिल्लो समय जिल्लाका अन्य पालिका भन्दा कोहलपुर नगरपालिकामा दैनिक दर्ज
‘बंगुर पालनको सम्भावना छ,तर बजार अभाव समस्या हो’

‘बंगुर पालनको सम्भावना छ,तर बजार अभाव समस्या हो’

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, साउन १, २०७८       |
नेपालको प्रमुख समस्या मध्ये एक हो, बेजरोजगारी । देशमा भरपर्दो रोजगारीको अवसर सिर्जना नभएका कारण वर्षेनि लाखौँ युवा रोजगारीका लागि विदेशिने गरेका छन् । हाम्रो देशको अर्थतन्त्र अहिले पनि विदेशमा गएका नेपालीहरुले पठाउने विप्रेषणले धानिरहेको छ । नेपालको अर्थतन्त्रको प्रमुख स्रोत विप्रेक्षण र भन्सार हो । नेपाललाई कृषि प्रदान देश भनिएपनि सरकारले कृषि क्षेत्रको विकास राम्रोसँग गर्न नसकेका कारण कृषि क्षेत
‘कृषिमा व्यवसायिकरणका लागि सञ्जाल तयार गर्दैछौँ’

‘कृषिमा व्यवसायिकरणका लागि सञ्जाल तयार गर्दैछौँ’

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, असार २४, २०७८       |
समग्र कृषि क्षेत्रको विकासको लागि सरकारले विभिन्न योजना अघि सारेको छ ।पराम्परागत कृषि क्षेत्रलाई आधुनिकिकरण गर्ने लक्ष्य सरकारले राखेको छ । सोही अनुसार कृषि क्षेत्र मार्फत रोजगारी सिर्जना गर्ने सम्भावना पनि उत्तिकै छ । देशको अर्थतन्त्रको आधारका रुपमा रहेको कृषि क्षेत्रको विकास अहिलेको आवश्यकता पनि हो । यसबाट लाखौँ बेरोजगारलाई रोजगारी दिन सकिने सम्भावना भएपनि सरकार यस सम्बन्धमा खास्सै जागरुक भएको द
‘पशु र कृषि क्षेत्र मार्फत स्वरोजगार सिर्जना भएको छ’

‘पशु र कृषि क्षेत्र मार्फत स्वरोजगार सिर्जना भएको छ’

    प्रकाशित मितिः सोमवार, असार २१, २०७८       |
देश संघीय संरचनामा गएर स्थानीय तह लागू भएको वर्ष पुरा भएको छ । निर्वाचनबाट जनताद्धारा निर्वाचित भएर आएका जनप्रतिनिधिहरुको कार्यकाल अब एक वर्ष मात्रै बाँकी छ । यसैवीच स्थानीय सरकारमा १ वर्ष मात्रै कार्यकाल बाँकी रहेका जनप्रतिनिधिहरुले अन्तिम पटक नीति तथा कार्यक्रम र बजेट घोषणा गरेका छन् । केन्द्रीत राज्य सत्ता विकेन्द्रीत भएर सिंहदरबारको अधिकार गाउँगाउँमा आएको भनिएको स्थानीय सरकारले व्यवस्थाको जग ब
हरेक व्यक्तिले विपद्को पूर्वतयारी र सूचना राख्नुपर्छ

हरेक व्यक्तिले विपद्को पूर्वतयारी र सूचना राख्नुपर्छ

    प्रकाशित मितिः बुधबार, असार १६, २०७८       |
नेपालमा यस वर्षको मनसुन सुरु भइसकेको छ । मनसुन सुरु भएको पहिलो महिनामा निकै ठूलो क्षति हुन पुगेको छ । पहिलो चरण मै सिन्धुपाल्चोक, मनाङ,मुस्ताङ बाजुरा लगायतका जिल्लामा भौतिक तथा मानवीय क्षति समेत भएको छ । यस्तै देशभरका राजमार्ग अविरल वर्षाका कारण अवरुद्ध भएका छन् । भने देशका सबै क्षेत्रमा सानातिना प्रभाव देखिरहेका छन् । यो वर्ष वर्षाका कारण धेरै क्षति हुने सरकारले बताएको छ । गृह मन्त्रालयले यस वर्ष
‘सरकारले लकडाउनको बेलाको कर मिनाहा गर्नुपर्छ’

‘सरकारले लकडाउनको बेलाको कर मिनाहा गर्नुपर्छ’

    प्रकाशित मितिः सोमवार, असार ७, २०७८       |
पहिलो चरणको कोरोनाको समयमा ६ महिना लकडाउन भयो । दोस्रो चरणको कोरोना संक्रमण शुरु भएयता विगत तीन महिनादेखि लकडाउनको अवस्था छ । दोस्रो भेरियन्ट सहितको कोरोना संक्रमण केही कम भएपनि जोखिम भने कायमै छ । तेस्रो चरणको कोरोना संक्रमण पनि फैलिन सक्ने सम्भावना रहेको छ । तेस्रो चरणमा बालबालिका बढी प्रभावित हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । यस्तै सरकारले अब नयाँ प्रकारको स्मार्ट लकडाउन गर्ने बताइसकेको छ । कोरोनाका
‘स्वास्थ्य, शिक्षा र कृषि क्षेत्र केन्द्रीत नीति र बजेट ल्याउनेछौँ ’

‘स्वास्थ्य, शिक्षा र कृषि क्षेत्र केन्द्रीत नीति र बजेट ल्याउनेछौँ ’

    प्रकाशित मितिः सोमवार, जेष्ठ ३१, २०७८       |
नयाँ आर्थिक वर्ष शुरु हुदैछ । संघीय सरकारले बजेट ल्याइसकेको छ । प्रदेश सरकारहरु अहिले नीति तथा कार्यक्रम ल्याइरहेका छन् । केही प्रदेशले नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरिसकेका छन् । केही प्रदेश पनि नीति तथा कार्यक्रम ल्याउने तयारीमा छन् । संविधान अनुसार नै संघ र प्रदेश सरकारले नीति तथा कार्यक्रम ल्याएका हुन् । असार एक गते सात वटै प्रदेशले एकैदिन आर्थिक वर्ष २०७८÷०७९ को बजेट प्रस्तुत गर्नेछन् । यस्तै
‘राउटे समुदायको सुरक्षा आवश्यक छ’

‘राउटे समुदायको सुरक्षा आवश्यक छ’

    प्रकाशित मितिः शनिबार, जेष्ठ २९, २०७८       |
आज पनि जंगली युगको जिउँदो वर्तमान हो, राउटे समुदाय । उसको आफ्नै साम्राज्य छ, जंगलमा । फिरन्ते जीवन बाँचिरहेको यो समुदाय प्रकृतिप्रेमी समेत हो । यो समुदाय आफूलाई जंगलको राजा मान्दछ ।जंगल नै उनीहरुको जीवन र मृत्युको सच्चा सारथी हो । राउटेहरुको आफ्नो बेग्लै संस्कृति परम्परा छ । नेपालमा लोपउन्मुख अवस्थामा रहेको यो समुदाय कर्णाली प्रदेशमा मात्रै बसोबास गर्दछ । अहिले राउटेहरुको जनसंख्या १ सय ३८ जना मात्
‘युवाहरुलाई स्वरोजगार बनाउन पहल गर्नेछु’

‘युवाहरुलाई स्वरोजगार बनाउन पहल गर्नेछु’

    प्रकाशित मितिः मङ्लबार, जेष्ठ २५, २०७८       |
देश विकासको लागि महत्वपूर्ण मेरुदण्ड हो युवा पुस्ता । उनीहरु देश विकासका साझेदार समेत हुन् । देशमा हुने गरेका हरेक विपत्तिहरुमा तिनै युवाहरुको अर्थपूर्ण सहभागिता हुँदै आएको छ । पछिल्लो समय २०७२ सालमा गएको भुकम्पको समयमा समेत युवाहरुको भूमिका महत्वपूर्ण रहयो । विगत साढे एक वर्षयता महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरस संक्रमणको रोकथाममा समेत युवाहरु भूमिका महत्वपूर्ण रहेको छ । विभिन्न क्षेत्रका युवा
‘बैकल्पिक माध्यमबाट नयाँ शैक्षिक सत्रपछि पठनपाठन शुरु हुन्छ’

‘बैकल्पिक माध्यमबाट नयाँ शैक्षिक सत्रपछि पठनपाठन शुरु हुन्छ’

    प्रकाशित मितिः सोमवार, जेष्ठ २४, २०७८       |
कोरोनाका कारण देश ठप्प छ । देशका सबै क्षेत्र विगत लामोसमयदेखि बन्द अवस्थामा रहेका छ । कोरोना महामारीले देशका सम्पूर्ण क्षेत्र सहित शिक्षा क्षेत्रलाई समेत प्रभाव पारेको छ । अहिले पनि देशभर विद्यालय, विश्व विद्यालयहरु बन्द अवस्थामा रहेका छन् । जसका कारण लाखौँ विद्यार्थीहरुको भविश्य अन्यौलग्रस्त छ । अझै कहिले विद्यालय खुल्ने हुन सरकार समेत अलमलमा देखिएको छ । अर्कातिर कोरोनाका तेस्रो लहरको समेत सम्भाव
‘जातीय विभेद साझा मुद्धा बन्नुपर्छ’

‘जातीय विभेद साझा मुद्धा बन्नुपर्छ’

    प्रकाशित मितिः शनिबार, जेष्ठ २२, २०७८       |
२०६३ साल जेठ २१ गते संसदले नेपाललाई छुवाछुतमुक्त राष्ट्र घोषणा गरेको थियो । यसको सम्झनामा जातीय छुवाछुत तथा उन्मुलन राष्ट्रिय दिवस मनाइन्छ । कानूनी रुपमा नेपाल छुवाछुतमुक्त राष्ट्र भएको १५ वर्ष भइसकको छ । तर व्यवहारत पूर्ण कार्यान्वयनमा आउन सकेको छैन । वर्षेनी कथित तल्लो जातको भएकै कारण दर्जनौँ मानिसहरु मारिदै आएका छन् । देशको कुल जनसंख्याको करिब १४ प्रतिशत जनसंख्या ओगटेको दलित समुदाय अहिले पनि वि