28 February 2021  |   आइतवार, फाल्गुन १६, २०७७

विचार

मौरीसँगै रमाएकी नन्दकला

मौरीसँगै रमाएकी नन्दकला

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, फाल्गुन ७, २०७७       |
अनुपम के. सी . मलाई माफ गर्नुहोला । सरी है । यो पटक पनि हजूरलाई मह दिन सकिन । अर्को लटमा पक्कै हुने छ, ढुक्क हुनुस् । दुःखी छु, है त । एक हातले मोबाइलमा कुरा गर्दै । अनी अर्को हातले मौरीको चाका समाउँदै । सायद महको माग पुरा गर्न नसकेको जानकारी गराउँदै छन्, उनी । माघ ३० गतेको चिसो दिन । जाडोले गर्दा सधै उडिरहने चराको समेत पातलो उपस्थिति । न त बाटामा गुड्ने सवारी साधनको सदा झै बढ्दो चाप । आ
वसन्त पञ्चमी पर्व किन र कसरी मनाउने

वसन्त पञ्चमी पर्व किन र कसरी मनाउने

    प्रकाशित मितिः सोमवार, फाल्गुन ३, २०७७       |
वसन्त पञ्चमी ( श्रीपञ्चमी ) यो हिन्दुहरुको ठुलो पर्व हो । यसमा बिद्या कि देवि माता सरस्वती को बिद्याप्राप्ती को लागि विशेष पुजा गरिन्छ । विशेष गरि नेपाल भारत बङ्ग्लादेश लगायत हिन्दु बहुल राष्ट्रहरु मा हर्षोल्लास पुर्वक माता सरस्वती को पुजा गरि हलुवा एवं बिबिध मिस्ठान्न को प्रसाद बितरण गरि मनाइन्छ । पुराणहरुमा कथा आउछ सृष्टिको प्रारम्भिक कालमा भगवान् बिष्णुको आज्ञा पाएर ब्रह्मा ले सृष्टि गर्नु भ
छाँयाका फूलहरु : प्रेरणादायी करिमदिन मियाँ

छाँयाका फूलहरु : प्रेरणादायी करिमदिन मियाँ

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, माघ ३०, २०७७       |
अनुपम के. सी. तील चामले चुस्स परेको दारी । एउटा मात्र हात । त्यही एउटै हातले चलाइरहने उही पुरानो साइकल । अगाडि र पछाडि स–साना झोला र बोरीका थैला । प्याक गरिएका ल्वाङ, सुकमेल, जीरा, बेसार र सुपारीका प्याकेटहरु । यही चिनारी हो उसको । अर्थात कोहलपुर नगरपालिका वडा नम्बर ४ किरणनाला बस्ने ५६ वर्षीय करिमदिन मियाँ । ११ जनाको परिवार पाल्ने जिम्मेवारी छ उनको काँधमा । बिहानको घामको झुल्कोसँगै उनको दैनि
माघी पर्व र यसको सास्कृतिक महत्व

माघी पर्व र यसको सास्कृतिक महत्व

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, माघ १, २०७७       |
ढक बहादुर थारु नेपालको पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्म उत्तर हिमालदेखि दक्षिण तराईसम्म विभिन्न जातजाती बसोबास गर्छन । विभिन्न जात–जाती मध्ये तराईमा बस्ने थारु आदिवासी प्रमुख मानिन्छ । यो जाति खासगरी रुपन्देही, नवलपरासी, चितवन, कपिलबस्तु लगाएत पूर्वका केहि जिल्ला देखि पश्चिम नेपालको दाङ्ग, देउखुरी, बाँके, बर्दिया, सुर्खेत, कैलाली, कञ्चनपुरको जिल्लामा रहेको पाईन्छ । थारु समुदायको आ–आफ्नै मौलिक
उच्च शिक्षाको पाठ्यक्रममा पूर्वीय दर्शनको आवश्यकता

उच्च शिक्षाको पाठ्यक्रममा पूर्वीय दर्शनको आवश्यकता

    प्रकाशित मितिः शनिबार, पुस ४, २०७७       |
- एकराज शर्मा वास्तवमा पूर्वीय दर्शन भित्र हिन्दु, बौद्ध, जैन र चार्वाक दर्शन रहेका छन् । जसमा पनि यहाँ हिन्दु दर्शनमा आधारित ग्रन्थहरुलाई आधार मानेर चर्चा गर्ने गरिन्छ । हिन्दु दर्शनको भागवत गीता आफैमा मूलतस् स्वयं व्यापक छ । जसलाई विश्वका अधिकांश देशका मानिसहरुले अध्ययन गर्दै आएको पाईन्छ । यो प्राचीन संसारको ऐतिहासिक संस्कृत महाकाव्य महांभारतको एउटा घटनाका रुपमा पनि बताईएको छ । हिन्दु धर
सामाजिक संजालको प्रयोग

सामाजिक संजालको प्रयोग

    प्रकाशित मितिः आइतवार, मंसिर २८, २०७७       |
क्षितिज पौडेल बाँसगढी, बर्दिया फेसबुक  https://www.facebook.com/pdl.kshitiz केही बर्ष अघिसम्म पनि मोबाइल चलाउनु निकै अनौठो मान्ने गरिन्थ्यो । अहिले यो प्रविधि अत्यावश्यक वस्तु भइसकेको छ । केही समय अघिसम्म मोवाईलमा लाग्ने सिमकार्ड लिनलाई ठुलै बलबुता आवश्यक पर्ने गथ्र्यो । जो कोहिले सिमकार्ड पाउन्न थियो । मोवाइल त हुने खानेले मात्र बोक्छन भन्ने हेक्का रहन्थ्यो । तर अहिले आफ्नै घरमा बच्चालाई
अनलाईन शिक्षाको प्रभावकारीता

अनलाईन शिक्षाको प्रभावकारीता

    प्रकाशित मितिः मङ्लबार, अशोज २७, २०७७       |
एकराज शर्मा यो २१ औं शताब्दीको समय हो । यो समयमा विज्ञान तथा प्रविधिले विश्वमा आफनो प्रभुत्व जमाएको छ । आज विज्ञानको कारण विश्वमा आफनो पहुंच तथा वर्चस्व कायम गरेका मुुलुकहरुले आफूहरु विश्वमा विकसित भएको अहंकार तथा दम्भ छ । किनकि उनीहरुले आपूmलाई अब्बलता गराउँदै तथा देखाउँदै आएका छन् । औषधि होस् वा व्यापारका मालसमान तथा पेटृोलियम पदार्थ होस् वा अन्ने कुनै चिजवस्तुको उत्पादन गरेर आर्थिकरुपमा
‘सरसफाई र स्वास्थ्य क्षेत्रले महत्वपूर्ण पाठ सिक्यो’

‘सरसफाई र स्वास्थ्य क्षेत्रले महत्वपूर्ण पाठ सिक्यो’

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, अशोज ९, २०७७       |
ऐतिहासिक रुपमा पनि हेर्ने हो भने महामारी शताब्दी कै अन्तरालमा आउने गरेको पाइन्छ । तर सबै रोगहरु सरसफाई र स्वच्छ खानेपानी, पोषण यूक्त खानपिन नभएकै कारण लाग्ने गर्दछन् । अहिले विश्वलाई त्रसित बनाइरहेको भाइरस पनि मानिसहरुले नियमित रुपमा सरसफाई र खानेपानी जोडेर आएको छ । जसका कारणले देशले निकै ठूलो आर्थिक असर व्यहोरिरहेको छ । अहिले नेपालमा कोरोना संक्रमित पनि बढ्दै गएको अवस्था छ । कोरोना महामारीमा सरसफ
किन सनातन धर्मको आवश्यकता छ आज ?

किन सनातन धर्मको आवश्यकता छ आज ?

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, अशोज ९, २०७७       |
एकराज शर्मा वास्तवमा हिन्दु दर्शनमा भागवत गीता आफैमा मूलतस्स्वयं व्यापक छ । जसलाई विश्वका अधिकांश देशका मानिसहरुले पढ्दै आएको पाइन्छ । यो प्राचीन संसारको ऐतिहासिक संस्कृत महाकाव्य महाभारतको एउटा घटनाका रुपमा पनि बताइएको छ । हिन्दु धर्मग्रन्थले भनेको छ हिन्दु भन्नाले भगवान र उहाँकै अंश राजा–इन्द्र, पवन ,यम, सुर्य, अग्नि, बरुण, चन्द्र र कुवेर यी आठ अंशलाई मानिन्छ । जहाँ वेद, गुरु, गायत्री, ग
पेचिलो बन्दै गएको सामुदायिक विद्यालयको सिकाइ उपलब्धि

पेचिलो बन्दै गएको सामुदायिक विद्यालयको सिकाइ उपलब्धि

    प्रकाशित मितिः मङ्लबार, भदौ ३०, २०७७       |
– महानन्द ढकाल युवाहरु सबै हतार हतार भेटिन्छन् हिजो जस्तै आज लगातार भेटिन्छन् देश कसरी बन्छ केटाकेटी र बुढाबुढीले ? गर्न सक्ने सबै दुबइ कतार भेटिन्छन् । हाम्रो शिक्षा प्रणाली रोजगारमुखी हुन सकेन । कामदारमुखी भयो । अधिकांश युवाहरु आफ्नो गाउँ ठाउँ परिवेशका लागि भन्दा वैदेशिक रोजगारका लागि अध्ययनमा व्यस्त छन् । सक्नेहरुले ठूला देश ताक्ने गरेका छन् भने नसक्नेहरु दुवई, कतार र मलेसिया । द
श्राद्धको महिमा आवश्यकता तथा विधि प्रक्रिया

श्राद्धको महिमा आवश्यकता तथा विधि प्रक्रिया

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, भदौ १९, २०७७       |
एकराज शर्मा हिन्दुहरु वा ॐ कार परिवारले भाद्र महिनाको शुक्ल पूर्णिमाको दिनदेखि आफ्ना पितृहरुको लागि १६ दिनसम्म तर्पण सहितको पिण्डदान गरेर स्मरण गर्ने प्रचलन छ । यो परम्परा सदियौंदेखि चलिआएको हो । यो समयमा आफ्न पितृहरु जुन तिथिमा मृत्य भएको हो साहि तिथिमा श्राद्ध गर्ने गरिन्छ । हामी हिन्दुधर्मलम्बी भएकाले हाम्रा मूख्य संस्कृतिलाई परम्परादेखि नै अंगिकार गर्दै आइरहेका छौं । आमीले षोडश संसकार वि
भाद्र शुक्ल तृतीया हरितालिका तीज तथा ऋषि पञ्चमीको महिमा

भाद्र शुक्ल तृतीया हरितालिका तीज तथा ऋषि पञ्चमीको महिमा

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, भदौ ५, २०७७       |
एकराज शर्मा हिन्दु भन्नाले भगवान र उहाँकै अंश राजा–इन्द्र, पवन ,यम, सुर्य, अग्नि, बरुण, चन्द्र र कुवेर यी आठ अंशलाई मानिन्छ । जहाँ वेद, गुरु, गायत्री, गीता, गाई आदिले पुनर्जन्ममा विश्वास राख्नुलाई हिन्दु भन्ने गरिन्छ । वास्तवमा हिन्दुभई जन्मलिनु केवल संयोग मात्र नभई पूवै जन्मको संस्कार र भगवानको विशैष अनुकम्पा हो । हिन्दुशास्त्रको ॐ कार परिवारभित्र रहेका हरेक नारीहरुको लागि यो शौभाग्यको निमि