14 October 2021  |   शुक्रबार, अशोज २९, २०७८

विचार

दसैंभन्दा फरक मोहनी

दसैंभन्दा फरक मोहनी

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, अशोज २८, २०७८       |
काठमाडौँ — नेवार समुदायले दसैंकै बेला मोहनी चाड मनाइरहेका हुन्छन् । यो मोहनी र दसैं एउटै हो कि फरक रु नेवार संस्कृतिबारे लामो समयदेखि अनुसन्धान र लेखन गरिरहेका रमेशकाजी स्थापितलाई मान्ने हो भने यी दुई फरकफरक चाड हुन् । यसमा ठ्याक्कै भिन्नता छुट्याउन सकिन्छ, चाड मान्ने परम्परा, प्रक्रिया र दर्शन सबैबाट ।   ‘मोहनीको विशिष्ट पक्षबारे बुझाउन सक्यौं भने यसले नेपाल सांस्कृतिक रूपमा कति धन
महामारीमा शिक्षा : विद्यार्थीको भविष्य अन्योलमा, वैकल्पिक विधी निष्प्रभावी

महामारीमा शिक्षा : विद्यार्थीको भविष्य अन्योलमा, वैकल्पिक विधी निष्प्रभावी

    प्रकाशित मितिः आइतवार, भदौ १३, २०७८       |
सहरी क्षेत्र र इन्टरनेटको पहुँच भएका क्षेत्रका विद्यार्थी भर्चुअल कक्षामा सहभागी हुँदा भर्चुअल गेमको लतमा फस्ने खतरा त छदैँछ । अझ इन्टरनेटको सुविधा नै नभएका स्थानका विद्यार्थीहरु कोरोना कहरका कारण पढाईबाट पुर्ण रुपमा वञ्चित भएका छन् । डिल्ली शाही कोहलपुर नगरपालिका–११ का विष्णुप्रसाद पौडेलका छोराछोरी कोरोना कहरका कारण अनलाइनमार्फत विद्यालय शिक्षा लिन थालेका छन् । तर, अभिभावक पौडेललाई
नाग पूजा किन गर्ने ?

नाग पूजा किन गर्ने ?

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, साउन २९, २०७८       |
- एकराज शर्मा वास्तविक रुपमा भन्ने हो भने यो संसारमा आध्यात्मको अर्थ मानिस स्वयमले् आफनो तथा आफनो बारेमा अध्ययन गर्ने वा खोजी गर्ने आधार तथा प्रक्रिया लाई नै आध्यात्म हो । यो ब्रह्माण्डर संसारको अध्ययन गर्ने कामको जिम्मेवारी विज्ञानको हो । जसले आवश्यक ज्ञान प्रदान गर्दछ । विज्ञानले सबै ब्रहमण्डको अध्ययन गर्नका साथै आफनो कामको जिम्मेवारी समेत लाई ध्यान दिने काम गर्दछ । विज्ञानले पृथ्वी वा स
प्रकाश सपुतले देखेको, ‘डाक्टर फूलमाया विश्वकर्मा’को सपना !

प्रकाश सपुतले देखेको, ‘डाक्टर फूलमाया विश्वकर्मा’को सपना !

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, साउन २८, २०७८       |
अछुत कोपिला नेपाली हिन्दु नारीहरुको महान पर्व हरितालिका तीज नजिकिदै छ । तर कोरोना कहरका बीच नेपाली गीत संगीत क्षेत्र तीजमय बनिसकेको छ । अहिले दैनिक जसो तीजका विभिन्न पाटाहरु समेटिएर गीत रिलिज भइरहेका छन् । विश्वभर झै नेपाली समाजमा समेत प्रविधिको बढ्दो माग र लोकप्रियतासँगै क्यासेटको जमाना लोप भइसकेको छ । अहिले गीत संगीतको लोकप्रियता मापन गर्ने प्रमुख आधार युट्युब बनेको छ । अहिले दैनिकजसो करिब
अब गाउँ–गाउँबाट उठौँ दोबाटेहरु !

अब गाउँ–गाउँबाट उठौँ दोबाटेहरु !

    प्रकाशित मितिः मङ्लबार, साउन १२, २०७८       |
ओली राजको बर्हिगमनपछि ‘टेस्टेड एण्ड फेलर’ देउवा राजको उदय भएको छ । टुट, फुटले ग्रस्त नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनको असफलताको भाग्य चिठा प्रजातान्त्रिक भनिने पुँजीपतिहरुको पार्टी नेपाली काँग्रेसलाई परेको छ । ज्योतिषले सातपटक प्रधानमन्त्री हुन्छस् भनेका छन् भनेर स्वघोषणा गरेका बयोबृद्ध देउवा पाँचौपटक गठबन्धन सरकारको नेतृत्व गरिहेका छन् । उनीबाट नेपाली जनताको त्यति धेरै भरोसा त छैन, केही आश भने पक्कै
पूर्खाका यी उखान टुक्का, स्वस्थ र सन्तुलिन जीवन बाँच्न प्रेरित गर्छ

पूर्खाका यी उखान टुक्का, स्वस्थ र सन्तुलिन जीवन बाँच्न प्रेरित गर्छ

    प्रकाशित मितिः मङ्लबार, साउन ५, २०७८       |
कुनैकुरा व्यक्त गर्ने सबैभन्दा छरितो र चोटिलो माध्याम हो, उखान टुक्का । नेपाली समाजमा यस्ता उखान–टुक्का सदियौंदेखि प्रचलनमा छन् । कुनै कुराको दृष्टान्तसहित भन्नु परेमा हामी उखान–टुक्काको साहारा लिन्छौं । यि उखान(टुक्काले हामीले भन्न खोजेको कुरा दुरुस्तै र चोटिलो रुपमा व्यक्त गर्छ । हाम्रा पूर्खाहरुले आफ्नो भोगाई, बुझाई आदिका माध्यामबाट यस्ता उखान–टुक्का रचना गरे । खासगरी यी उखान(टुक्काले सक
‘कृषिमा व्यवसायिकरणका लागि सञ्जाल तयार गर्दैछौँ’

‘कृषिमा व्यवसायिकरणका लागि सञ्जाल तयार गर्दैछौँ’

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, असार २४, २०७८       |
समग्र कृषि क्षेत्रको विकासको लागि सरकारले विभिन्न योजना अघि सारेको छ ।पराम्परागत कृषि क्षेत्रलाई आधुनिकिकरण गर्ने लक्ष्य सरकारले राखेको छ । सोही अनुसार कृषि क्षेत्र मार्फत रोजगारी सिर्जना गर्ने सम्भावना पनि उत्तिकै छ । देशको अर्थतन्त्रको आधारका रुपमा रहेको कृषि क्षेत्रको विकास अहिलेको आवश्यकता पनि हो । यसबाट लाखौँ बेरोजगारलाई रोजगारी दिन सकिने सम्भावना भएपनि सरकार यस सम्बन्धमा खास्सै जागरुक भएको द
जातीय विभेदको सन्दर्भमा केहि कुराहरु

जातीय विभेदको सन्दर्भमा केहि कुराहरु

    प्रकाशित मितिः आइतवार, असार १३, २०७८       |
– गौरीलाल कार्की जातीय विभेद एक सामाजिक तथा फौजदारी अपराध हो । फौजदारी अपराध भनेको दण्डनीय नै हुन्छ । पत्रकार रुपा सुनारले काठमाडौं महानगरपालिका ११ बबरमहलका ५८ बर्षीय घरबेटी सरस्वती प्रधानविरुद्ध जातीय भेदभाव छुवाछुत तथा कसुर र सजाय ऐन २०६८ अनुसार महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारमा गत बिहीबार जाहेरी दर्ता गराएपछि जातीय विभेदबारे मिडिया, सामाजिक संजाल र गाउँ समाजमासमेत चर्चा परिचर्चा भइरहेको छ। य
नेपालगन्जसँग ‘गाँभिएला’ कोहलपुर ?

नेपालगन्जसँग ‘गाँभिएला’ कोहलपुर ?

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, असार ११, २०७८       |
संघीयतापछि नेपालगन्ज लगभग गुमनाम जस्तै छ । संघीयताले यहाँको मुकामको हैसियत खोस्यो। नेपालगन्ज बाँकेको सदरमुकाममा खुम्चिन पुग्यो । बाँके जिल्लालाई राज्य पुनःसंरचना गर्दा प्रदेश नम्बर ५ (लुम्बिनी) प्रदेशमा राखियो । संघीयता भन्दाअघि मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको सदरमुकाम थियो ।  भोट र मधेश(हिमाल पहाड र तराई)को सेतु पनि। तर अहिले केवल सहरमा सीमित भएको छ, यहाँको भौगोलिक र प्रशासनिक हैसियत ।   ल
अर्घाखाँचीका धार्मिक, ऐतिहासिकस्थल र पर्यटनको सम्भावना

अर्घाखाँचीका धार्मिक, ऐतिहासिकस्थल र पर्यटनको सम्भावना

    प्रकाशित मितिः सोमवार, असार ७, २०७८       |
– प्रेमनारायण आचार्य अर्घाखाँची, असार (रासस) : चौबिसे राज्यअन्तर्गत पर्ने अर्घा राज्य र खाँची राज्य मिलेर अर्घाखाँची जिल्ला बनेको हो । नेपाल एकीकरणको समयमा दुवै राज्य पाल्पासँगै नेपाल राज्यमा मिलेको इतिहास छ । चौबिसे राज्यको समयमा अर्घा र खाँचीका राजाले लडाइँ झगडा नगर्ने र मिलेर अघि बढ्ने भनी तत्कालीन अवस्थाको खर्कमा सन्धि गरेकाले उक्त स्थानको नाम सन्धिखर्क रहन गएको इतिहासकारहरू बताउँछन् । उ
स्वास्थ्यकर्मीसहित सङ्क्रमितको घरदैलोमा पुग्दै नगरप्रमुख

स्वास्थ्यकर्मीसहित सङ्क्रमितको घरदैलोमा पुग्दै नगरप्रमुख

    प्रकाशित मितिः आइतवार, जेष्ठ ३०, २०७८       |
राजेन्द्रप्रसाद पनेरु,कञ्चनपुर,  जेठ (रासस):  शुक्लाफाँटा नगरपालिकाका प्रमुख दिलबहादुर ऐर कोरोना सङ्क्रमितको घरदैलोमा पुग्दै आउनुभएको छ । यस कार्यलाई उहाँले एक हप्तादेखि निरन्तरता दिँदै आउनुभएको छ । सङ्क्रमितका घरमा पुगेर परिवारका सदस्यलाई अपनाउनुपर्ने सावधानीका बारेमा जानकारी दिनुहुन्छ । त्यसपछि आवश्यकताका आधारमा सङ्क्रमितलाई स्वास्थ्य सुरक्षाका सामग्रीसँगै पोषिला खानेकुरा खुवाउनका लागि सल्लाह र
हाम्रा नानीबाबुको स्वास्थ्यमा कति असर पारिरहेको छ अमेरिका र क्यानडामा प्रतिबन्ध लगाइएको बेबी पाउडरले ?

हाम्रा नानीबाबुको स्वास्थ्यमा कति असर पारिरहेको छ अमेरिका र क्यानडामा प्रतिबन्ध लगाइएको बेबी पाउडरले ?

    प्रकाशित मितिः शनिबार, जेष्ठ २९, २०७८       |
डा. अरुणा उप्रेती कति नेपाली आमाहरूले आफ्नो छोरीलाई नुहाएपछि जिउ र गुप्तागंमा पाउडर दलिदिन्छन्। यसो गर्दा उनको शरीरबाट बास्ना आउँछ सफा देखिन्छ भन्ने विचार होला। तर, वास्तवमा यस्तो पाउडरले हानी गर्छ। अमेरिकामा ‘जोनसन एण्ड जोनसन’को पाउडर अहिले बेचिन्न। किनभने त्यहाँ केही महिलाहरूलालई यो पाउडर प्रयोग गरेपछि पाठेघरको क्यान्सर भयो। ‘जोनसन ऐन्ड जोनसन’ शिशु पाउडरमा मिसाइएको तत्व महिला तथा बा