15 February 2024  |   बिहिबार, फाल्गुन ३, २०८०

विचार

शिक्षामा लगानी बढाउनुपर्छ, किन र कसरी ?

शिक्षामा लगानी बढाउनुपर्छ, किन र कसरी ?

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, फाल्गुन ३, २०८०       |
जीतबहादुर शाह एकपटक एउटा मन परेको किताब अध्ययन गरिरहेका बेला एक्कासि यो मनले सोच्न थाल्छ कि मेरो सृष्टिकर्ता मसँग रिसाएर मैले चिनेका अक्षरहरू एकाएक मबाट खोसेर लग्यो र मलाई अक्षरविहीन बनाइदियो भने मेरो जिन्दगी कस्तो हुन्छ होला ? मैले मेरो दराजभरि दुखजिलो गरेर कमाएको रकमले खरिद गरेका किताबहरू त्यसपछि मैले के गर्छु होला ? म आफैँले लेखेर आफ्ना सन्ततिलाई झँै माया गरेर राखेका मेरा लेखकीय कृतिहरू मेरा न
यो पो सम्मान !

यो पो सम्मान !

    प्रकाशित मितिः शनिबार, माघ १३, २०८०       |
सनत सापकोटा । कोहलपुर। बैजनाथ गाउँपालिकाबासीमा बैजनाथ थारूप्रतिको कस्तो सम्मान रहेछ भन्ने कुरा शुक्रबारको एउटा सानो घटनाले देखाएको छ । बैजनाथ थारूको नाम आउनेबित्तिकै एक जना पाका बैजनाथबासी सार्वजनिक कार्यक्रममै घुँक्कघुँक्क रोएका छन् । बैजनाथ गाउँपालिकामा माघ १० गतेदेखि जारी महोत्सवका आयोजक नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघ बैजनाथका अध्यक्ष दुर्गाबहादुर घिमिरे रेडियोमा अन्तर्वार्ता दिँदादिँदै
योग र फिजियोथेरापीबीको भिन्नता

योग र फिजियोथेरापीबीको भिन्नता

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, माघ ४, २०८०       |
विनय कँडेल सन् २००७ मा फिजियोथेरापी स्नातकका लागि अध्ययनका लागि भारतको राजिव गान्धी युनिभर्सिटीमा भर्ना लिएपछि फेयरवेल पार्टीमा एक जना साथीले रामदेवको योग पढ्न जान लागेको हो ? उस्तै–उस्तै होइन र ? भनेर प्रश्न गर्दा मलाई निकै असजिलो महसुस भएको थियो । आज पनि पटक–पटक नयाँ साथीभाइ, इष्टमित्र वा छिमेकीलाई म फिजियोथेरापी उपचार गर्छु वा फिजियोथेरापिस्ट हुँ भन्दा यो त योग जस्तै हो भन्ने गर्छन् । कतिपय त
ठूला कक्षामा गृहकार्य जाँच गर्ने केही सूक्ष्म तरिका

ठूला कक्षामा गृहकार्य जाँच गर्ने केही सूक्ष्म तरिका

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, माघ ४, २०८०       |
जीतबहादुर शाह सामान्यतया कक्षामा सहजीकरण गरेको कुरा विद्यार्थीहरूले सिकेनसिकेको सम्बन्धमा यकीन गर्नका लागि र सिकेको कुरामा विद्यार्थीलाई अभ्यस्त बनाई दीर्घकालसम्म टिकाइराख्नका लागि शिक्षकहरूले पाठ्यपुस्तकको सहयोग लिएर वा आफू स्वयम्ले मौलिक रूपमा सिर्जना गरेर घरबाट गरेर ल्याउने गरी विद्यार्थीहरूलाई दिने कामलाई धेरै पहिलेदेखि शैक्षिक क्षेत्रमा गृहकार्य भन्ने गरिन्छ । यद्यपि कतिपय विकसित मुलुकहरू
सिर्जनात्मक कक्षा कार्य र गृहकार्यको प्रसङ्ग

सिर्जनात्मक कक्षा कार्य र गृहकार्यको प्रसङ्ग

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, पुस २६, २०८०       |
बालबालिकालाई गृहकार्य भनेर किताबमा भएको सार्ने काम दियो भने रुचि लाग्दैन उनीहरूलाई । उनीहरूलाई त सिर्जनात्मक कामहरू दिनुपर्छ । काम के हो र कसरी गर्ने भन्नेबारेमा भने उनीहरूलाई स्पष्टसँग बुझाउन सक्नुपर्छ । जीतबहादुर शाह पुसको चिसो मौसम । शनिबारको दिन । बिहानको घाम ताप्दै सुशीला कार्कीको आत्मसंस्मरण‘न्याय’ पढ्दै थिएँ । एकाएक म बसेको घरको करिब एक सय पचास मिटर पूर्वको छतको दृश्यतिर नजर दौडियोे । उ
प्याब्सन डेमा मनको फूल राखी स्वागतम्

प्याब्सन डेमा मनको फूल राखी स्वागतम्

    प्रकाशित मितिः सोमवार, पुस २३, २०८०       |
आरडी भट्ट,गेटवे एकेडेमी काठमाडौँ। स्वागतम् स्वागतम् स्वागतम् सुस्वागतम् हाम्रो यो पवित्र भूमि मनको स्वागतम् प्याब्सन डेमा मनको फूल राखी स्वागतम–३ जन्म दिई दूध चुसाई खाना ख्वाउनेलाई नंग्र्रा खियाई श्रम पसिना धारा च्वाउनेलाई प्राणप्यारा बाबा–आमा दाजुभाइलाई दिदी–बैनी, अतिथि र मान्यजनलाई स्वागतम् स्वागतम् स्वागतम् सुस्वागतम् हाम्रो यो पवित्र भूमि मनको स्वागतम् प्याब्सन डेमा मनको फ
रजनीको प्रेम

रजनीको प्रेम

    प्रकाशित मितिः शनिबार, पुस १४, २०८०       |
कल्पना पौडेल। हो, भोगाइको दोस्रो नाम नै जिन्दगी हो । किनभने, आँसु, हाँसो, दुःख, सुख, पीडालगायत यावत कुराहरूको साथमा मिलन बिछोडका अविरल शृङ्खला भोगाइको अक्षुण्ण अङ्ग बनेर अनन्त यात्रासम्म जोडिएका हुन्छन् । यसैगरी मायाले विश्वास जगाउँछ र यही विश्वासमा सिङ्गै विश्व अडिएको हुन्छ । माया अथवा प्रेम दुई अक्षरको एक शब्द । देख्दा सानो र सरल अर्थ दिने भए पनि दुई आँखा चिम्लिएर मनन गर्दा यही शब्दमा संसारको स
मैले देख्न नसकेको विभेद

मैले देख्न नसकेको विभेद

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, पुस १३, २०८०       |
सरला सुवेदी कोहलपुर चपरगौडीको भण्डारी टोल, जहाँ म हुर्कंे । हाम्रो परिवार ५५ सालमा बर्दियाबाट बसाइँ सरेर आएको थियो । हामीजस्तै अरू परिवारहरू पनि दाङ, सुर्खेत, बाजुरा, सल्यान, हुम्ला, बर्दिया रकाठमाडौँलगायतका विभिन्न ठाउँबाट बसाइँसराइ गरेर आएका थिए । त्यो टोलमा जम्माजम्मी दुई सय घरधुरी थियौँ । बाहुन, क्षत्रीहरूको बाहुल्यता रहेको टोलमा केही घर ठकुरी र थारूहरूको बसाइ थियो । जम्मा एक घर दलित समुदायक
कुरा समताका, काम भने समानताकै किन ?

कुरा समताका, काम भने समानताकै किन ?

    प्रकाशित मितिः बिहिबार, पुस १२, २०८०       |
साँच्चि कति धनी छ हाम्रो सरकार ? जसलाई आवश्यकता नै छैन उसलाई पनि जबर्जस्ती लैजाउ भनेर दिन्छ । साँच्चि कति अविवेकी छ हाम्रो सरकार ? धनीलाई पनि त्यही रकम दिन्छ र गरिबलाई पनि त्यही रकम दिन्छ । यस्तो लाग्छ कि अघाएको र भोको मान्छेलाई एउटै परिमाणमा उही खाना दिएर अघाएकोलाई जबर्जस्ती खानुपर्छ भनेर कर गर्छ भने भोकोलाई योभन्दा बढी थपेर खाना पाउँदैनस् भनेर धम्काउँदै भोकै बस्न बाध्य बनाउँछ हाम्रो सरकार । ज
के यो देश दलित युवाका लागि पनि हो र ?

के यो देश दलित युवाका लागि पनि हो र ?

    प्रकाशित मितिः बुधबार, पुस ११, २०८०       |
दिनभर गैरदलितको बस्तीमा काम गरेपछि बास बस्न अर्काे दलित समुदायकै बस्ती वा घरमा बास माग्न जाने गर्थें । त्यसरी नै मैले त्यहाँ दुई वर्ष काम गरेँ । जब म त्यहाँबाट आफ्नो जागिरको समयावधि सकाएर फर्कँदै थिएँ । ‘दलित र छाउ बसेको हुनाले घर  नचोख्याइकन बस्नै हुन्न’ भनेको सुनेँ । त्यो वचन सुनेपछि यो ठाउँ फर्केर आउन नपरोस् भन्ने सोच्दै म त्यहाँबाट हिडेँ । ज्योति सुनाम तीन सन्तानलाई हुर्काउन धौ–धौ परिरहे
हार्दिक बधाई छ कबिरजी !

हार्दिक बधाई छ कबिरजी !

    प्रकाशित मितिः मङ्लबार, पुस ३, २०८०       |
अर्जुन सुबेदी । कबिरजी हार्दिक बधाई छ । मानिस अनुभव सिकाइ विचारले मात्र खारिएर नहुने रहेछ । तपाईंले वैचारिक हिसाबले यो डिग्री उहिले प्राप्त गर्नुभएको थियो । तर यहाँ बुर्जुवा मापनको मूल्य छ, परिवर्तनको एक कमान्डर, परिवर्तनको एक गुरु, परिवर्तनको एउटा योद्धा तपाईंको मुहारमा आएको यो खुसीको अनेक कोणबाट विश्लेषण गरेँ । तपाईंमा यतिबेला मन भित्रैबाट आएको खुसी थाम्न नसकेर सुखका आँसु आएको तस्बिरमा देखेँ
पुस १ गतेको त्यो कालो दिन

पुस १ गतेको त्यो कालो दिन

    प्रकाशित मितिः आइतवार, पुस १, २०८०       |
विष्णुकुमारी चौधरी । कुरा २०५८ सालको हो । कक्षा ८ मा बर्दियाको जनकनगरस्थित श्री जानकी माविमा पढ्दा निकै हैरानी भोग्नुप¥यो । बुबा जनयुद्धको पक्षमा हुनुहुँदो रहेछ । सबै गाउँघरमा राज्यआतंक थियो । सेना र प्रहरी घरमा आउने र अनेक प्रश्न गर्ने गर्थे । यो आतंककारीको छोरी हो । त्यसैले आतंककारी गतिविधिमा संलग्न छ भन्ने उनीहरूको ठहर थियो । मलाई के थाहा र ! म त सानै थिएँ । अहिले पनि बोल्ने र लेख्ने सीप