20 February 2024  |   मङ्लबार, फाल्गुन ८, २०८०

नाकाबासीको आम्दानी स्रोत ‘वनकस’

मिसनटुडे संवाददाता
प्रकाशित मितिः शुक्रबार, मंसिर ८, २०८०  

बर्सेनि डढेलोका कारण खेर जाने गरेको वनकस संकलन गरेर राजपुर गाउँपालिका–७ मनौरा, सानी मनौरा, भौवा नाकाका स्थानीयले मनग्य आम्दानी गर्न थालेका छन् । उनीहरूले खेर गइरहेको वनकस संकलन गरेर डोरी बनाएर बिक्री गर्छन् । मनौरा, सानी मनौरा, भौवा नाकाका स्थानीयको आम्दानीको स्रोत अहिले जंगलमा खेर गइरहेको वनकस बनिरहेको छ ।

शिवु खनाल । दाङ ।

भारतसँग सीमा जोडिएको नेपाली पहाडमा लहरै (बाबियो) वनकस देखिन्छन् । वनमा उत्पादन भएका वनकस बर्सेनि डढेलोका कारण खेर जाने गर्दछ । राजपुर गाउँपालिका–७ मनौरा, सानी मनौरा, भौवा नाकामा चुरेको भागले घेरका पहाड देख्न सकिन्छ । तिनै चुरे पहाडमा माथि फिँजिएका छन् वनकस । निकै हरियाली भएकाले टाढाबाट झट्ट हेर्दा जोकोहीले अनुमान पनि लगाउन सक्दैन यो वनकस हो भन्ने ।

बर्सेनि डढेलोका कारण खेर जाने गरेको वनकस संकलन गरेर मेसिनबाट डोरी बाटेर राजपुर गाउँपालिका–७ मनौरा, सानी मनौरा, भौवा नाकाका स्थानीयले मनग्य आम्दानी गर्न थालेका छन् । उनीहरूले यसलाई व्यावसायिक रूप दिएका छन् ।

सीमावर्ती क्षेत्रमा डोरी बाट्ने व्यवसाय सुरु गरिएको हो । राजपुर गाउँपालिका–७ मनौरा नाका निवासी प्रेमबहादुर घर्तीमगरले नाकामा पहिलोपटक मेसिन खरिद गरी विगत ६ वर्षदेखि डोरी उत्पादन गरी बिक्री गर्दै आएका छन् । उनकै प्रेरणा पाएर अहिले भारतसँग सीमा जोडिएका दाङका विभिन्न नाकामा बसोबास गर्ने स्थानीयले व्यावसायिक रूपमा डोरी उत्पादन गर्न थालेका छन् ।

प्रेमले पहिलोपटक डोरी बाट्ने मेसिनका बारेमा सुने । त्यसप्रति उनको आकर्षण बढ्यो । थोरै लगानीमा नयाँ व्यवसाय र यसबाट मनग्य आम्दानी हुने बुझेपछि घर्तीले मेसिन किन्ने सोच बनाए । कसरी लगाउने ? के गर्ने ? भन्नेबारे उनलाई जानकारी थिएन । त्यही बेला उनी भारतका केही मेसिन व्यापारीसँग जोडिए । मगरले भारतीय व्यापारीबाट मेसिन सञ्चालनबारे जानकारी लिए । उनले मेसिन खरिद गरे । र, २०७४ साल भदौबाट उनी व्यावसायिक रूपमै डोरी उत्पादनमा लागे ।

‘मैले सुरुदेखि अहिलेसम्म १२ हजार मात्रै लगानी लगाएको छु । परिवार मिलेर काम गर्ने गरेका छौँ,’ उनले भने, ‘अहिले हेर्न र किन्न भनेर धेरै जना आउनुहुन्छ । सबैलाई डोरी उत्पादनबारे जानकारी दिएर पठाउने गरेको छु ।’

भदौदेखि वैशाख जेठसम्म वनकस काटेर एक ठाउँमा घाटगद्दी गर्ने गरिएको उनले बताए । उनका अनुसार वर्षमा मात्र उनले २० क्विन्टल डोरी उत्पादन गरेका छन् । ‘खेर जाने वनकस संकलनबाट डोरी उत्पादन गरी बिक्री गर्दा राम्रो उत्पादन तथा आम्दानी भएको छ,’ घर्तीले भने ।
उत्पादन भएको डोरी भारतीय बजारमा लगेर बिक्री गर्ने गरिएको उनले जानकारी दिए ।

अहिले डोरीको प्रतिकेजी १८ रूपैयाँ दर कायम गरिएको छ । ‘हामीले वार्षिक २० क्विन्टल डोरी बिक्री गरिसकेका छौँ,’ उनले भने । वनमा फेरि वनकस उत्पादन हुने बेला भएको छ । उनका अनुसार सीमावर्ती गाउँहरूमा स्थानीयले वर्षमा करिब ६० क्विन्टल डोरी उत्पादन गर्ने गरेका
छन् ।

राजपुर गाउँपालिका–७ का घर्ती, भौवा नाका निवासी शिवप्रसाद सार्की, मनौरा नाकाका वीरबहादुर बुढा र खिमबहादुर पुनले पनि गाउँमै डोरी उत्पादन गर्दै बिक्री गर्ने गरेका छन् । वर्षमा हरेकले करिब ४० हजार रूपैयाँ चोखो आम्दानी गर्ने गरेको उनले बताए ।

नेपाली बजारमा बिक्री गर्न जानका लागि गतिलो बाटो नभएकाले नजिकै रहेको भारतीय बजारमा लगेर डोरी बिक्री गर्ने गरिएको उनीहरूको भनाइ छ । ‘यसमा लगानी भनेको मेहेनत हो, अन्य लगानी धेरै छैन,’ घर्तीले भने ।

प्रकाशित मितिः शुक्रबार, मंसिर ८, २०८०     8:34:20 AM  |