21 February 2024  |   बुधबार, फाल्गुन ९, २०८०

उत्पादन नै नगरी अलपत्र ‘मिसन मसुरो’ कार्यक्रम

मिसनटुडे संवाददाता
प्रकाशित मितिः शनिबार, पुस २८, २०८०  

 

वार्षिक २० हजार मेट्रिक टन मसुरो उत्पादन गर्ने दीर्घकालीन योजनासहित बा“केमा २०७३ सालमा सुरु गरिएको ‘मिसन मसुरो’ कार्यक्रम अलपत्र बनेको छ । एकपटक खेती नै नगरी बन्द भएको कार्यक्रम सुरु गर्नु त कहाँ हो कहाँ कुनै पनि सरोकारवाला निकाय अपनत्वसमेत लिन तयार छैनन् ।

                                                                                                                      फाइल तस्बीर

कमल डाँगी । नेपालगन्ज ।
वार्षिक २० हजार मेट्रिक टन मसुरो उत्पादन गर्ने दीर्घकालीन योजनासहित बा“केमा २०७३ सालमा सुरु गरिएको ‘मिसन मसुरो’ कार्यक्रम अलपत्र अवस्थामा छ । एकपटक खेती नै नगरी बन्द भएको कार्यक्रम सुरु गर्नु त कहाँ हो कहाँ कुनै पनि सरोकारवाला निकाय अपनत्वसमेत लिन तयार छैनन् ।

तत्कालीन अवस्थामा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघले विभिन्न गैरसरकारी संस्थाको सहयोगमा देशका विभिन्न जिल्लामा ‘एक जिल्ला एक उत्पादन’ कार्यक्रमअन्तर्गत बा“केमा मसुरो खेतीलाई छनोट गरिएको थियो । मसुरो उत्पादक कृषकहरूलाई ग्रेडिङ मेसिन र मसुरोको बिउ ५० प्रतिशत अनुदानमा वितरणसमेत गरिएको थियो । तर त्यसको उत्पादनसमेत नपर्खी कार्यक्रम अलपत्र परेको सात वर्ष भइसकेको छ ।

कृषि ज्ञान केन्द्र बाँकेका सूचना प्रसार अधिकृत एवं कृषि विज्ञ जीवनकुमार केसीका अनुसार बाँके मसुरो उत्पादनका लागि उर्वर जिल्ला मानिन्छ । तर पटक–पटकको प्राकृतिक प्रकोपका कारण उत्पादन घट्दै गएपछि कृषक मसुरो खेतीबाट पछि हट्दै गएका छन् । जसका कारण कुनै बेला बाँके र बर्दियाबाट विदेश निर्यात हुने मसुरो आयात गर्नुपर्ने अवस्थामा पुगेको छ ।

‘मसुरो उत्पादनमा कृषकलाई प्रोत्साहित गर्न मिसन मसुरो कार्यक्रम सुरु गरिएको देखिन्छ तर त्यो अहिले सञ्चालनमा छैन,’ केसीले भने । बाँकेमा गत वर्ष आठ हजार हेक्टरमा आठ मेट्रिक टन मसुरो उत्पादन भएको थियो । कृषकलाई प्रोत्साहन गर्ने हो भने अझ बढी मसुरो उत्पादन हुने केसीले जानकारी दिए । मसुरो उत्पादनको आशासहित सुरु गरिएको कार्यक्रम अलपत्र परेकोमा दुःख व्यक्त गर्छन् नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका पूर्वअध्यक्ष कृष्णप्रसाद श्रेष्ठ ।

उनी अध्यक्ष हुँदा केन्द्रले बाँकेमा कार्यक्रम सुरु गरेको थियो । कृषि क्षेत्रको प्रगतिका लागि सरकार र निजी क्षेत्रको सहकार्यमा सुरुभएको कार्यक्रम निष्कर्षमै नपुगी बन्द हुनु उचित नभएको श्रेष्ठ बताउँछन् । बाँकेमा यो कार्यक्रमका लागि दुई वर्षमा २० लाख खर्च भए पनि उपलब्धि भने शून्य देखिएको छ । प्रदेश र स्थानीय तहमध्ये कसले कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने भन्ने अन्योलकै कारण यो कार्यक्रम अहिले प्रभावकारी हुन नसकेको श्रेष्ठले बताए ।

कृषि विकास कार्यालय, सहकारी डिभिजन र जिल्ला विकास समिति खारेज भई नयाँ संरचनामा गएपछि पनि कार्यक्रम अघि बढ्न नसकेको उनको भनाइ छ । श्रेष्ठका अनुसार बा“केमा व्यावसायिक रूपमा मसुरो खेती गर्ने हो भने झन्डै २० हजार मेट्रिक टन मसुरो दाल उत्पादन गर्ने लक्ष्य त्यतिबेला सुनाइएको थियो । उनले भने, ‘कृषि प्रमुख प्रधानले बेतहनी, बनकट्टी र होलियालाई मसुरोको पकेट क्षेत्रका रूपमा विकास गर्न सकिने र पानी कम आवश्यकता पर्ने, राप्तीको चिस्यानबाटै पनि मसुरो खेती हुनसक्ने विश्लेषण गरिएको थियो ।’

प्रकाशित मितिः शनिबार, पुस २८, २०८०     7:40:51 AM  |