26 September 2021  |   आइतवार, अशोज १०, २०७८

श्रमदानले जोगाएको वस्ती

मिसनटुडे संवाददाता
प्रकाशित मितिः बुधबार, साउन १९, २०७३  

सुदीप अधिकारी
बर्दिया, साउन १९
जनता एकजुट भएर लागे ठूलाठूला उपलब्धिहरु हासिल गर्न सकिन्छ भन्ने पछिल्लो उदाहारण बर्दियाबासीले पनि देखाएका छन् । बबई कटानले आफनो बस्ती र पश्चिम सिँचाई प्रणालीनै जोखिममा परेपछि संभावित क्षति रोक्न ५९ मौजा(गाउँ)का बासीन्दा एक जुट भए । बच्चाबच्ची, युवा बुढापाका, महिला सबै अस्थायी तटबन्ध बाध्न श्रमदान गर्न जुटे । अन्ततः ४ दिनको अटुट प्रयास पछि अस्थायी तटबन्ध बन्यो । कटान रोकियो । स्थानियले केही हदसम्म भएपनि ढुक्कको सास फेरे ।
५९ गाउँका करिव १ हजार ५ सय बढी जनता विगत ४ दिनदेखि श्रमदानमा जुटेका थिए । बिहानैदेखि अवेर साँझसम्म उनीहरु कोही बोरा बोक्ने, कोही बोरामा माटो भर्ने, कोही जालीमा बोरा बिछाउन जस्ता काममा व्यस्त हुने गर्थे । घामपानी नभनी गाउँलेहरु श्रमदानमा लागे । श्रमदानबाटै करिव ५ सय मिटर अस्थायी तटबन्ध पुरा भएको छ । बबईको भेलको कुनै प्रवाह नगरी गाउँले काममा जुटेका थिए । ‘खाना खाजा बोकेर बिहानै आउँछौ । दिनभर घामपानी नभनी काम गर्छौ । जे होस् सबैको प्रयासले काम सफल भएको छ,’ शनिबार श्रमदान स्थलमा भेटिएका तारातालका मोहन थापाले भने । तटबन्ध बनेपछि आइतबारदेखि श्रमदान गर्ने कार्य सकिएको छ । अघिल्लो मंगलबार बबई नदीमा आएको बाढीले बनकट्टी घाट नजिकै व्यापक कटान गरेको छ । कटानका कारण बबई नदी ढाढरी नहर मिसिन ५ मिटर मात्र बाँकी छ ।

2
यस्तो अवस्थामा स्थानियबासी तत्काल एकजुट नभएको भए ठूलो जनधनको क्षती हुने स्वयम स्थानियहरु बताउँछन् । तत्काल श्रमदान गरेर कटान नरोकेको भए बग्नाहा, शाहिपुर, बनकट्टी, तकिया, बढरभरिया, सर्यपटुवा, बेलवा, खैरेनीलगाएत दर्जन बढी बस्ती बगरमा परिणत हुने स्थानियहरु बताउँछन् । संभावित दुर्घटना रोक्न स्थानियले बोरामा माटो भरेर अस्थायी तटबन्ध गेर । स्थानियको प्रयासले तत्कालका लागि कटान रोकिएको छ । तर फेरी बाढी आउना साथ भत्कने खतरा भने टरेको छैन । ‘दिनरातको चैन खोसिएको थियो । कतीखेर के अनिस्ट हुने हो थाहा थिएन,’ कटान क्षेत्र बनकट्टीका स्थानिय पुष्पराज बजगाईले बबईको कहर सुनाउँदै भने, ‘उर्लदै आएको बबई जमिन कटान गर्दै सिधै बस्ती तर्फ सोजिएको थियो । तत्काल गाउँले एकजुट नभएको भए सबै स्वाहा हुन्थ्यो ।’ अस्थायी तटबन्धका लागि स्थानिय प्रशासनले पनि सहयोग गरेको छ । पहिलो दिन सेना प्रहरी पनि तटबन्धमा जुटेका थिए । तटबन्धका क्रममा कुनै दुर्घटना नहोस भनेर प्रशासनले लाइफ ज्याकेट सहित प्रहरी खटाएको छ । तटबन्धका लागि आवश्यक बोरा, जाली बबई सिचाई आयोजनाले उपलब्ध गराएको छ ।
तटबन्धमा सहयोग पुर्याउन ढोढरी नहर निर्माण कम्पनी कालिका रसुवा जेभीले एक्साभेटर, ट्याक्टर लगायतका उपकरण उपलब्ध गराएको कम्पनिका प्रवन्ध निर्देशक शिव रिजालले बताए । नहर निर्माणको क्रममा उक्त क्षेत्रलाई कटानको जोखिममा राखिएको थियो । ढोढरी नहर र बस्तीको सुरक्षाका लागि उक्त क्षेत्रमा बर्खा अगावै ड्याम बनाउन सरकारी योजना पनि थियो । ड्याम बनाउँदा जग्गा नोक्सान हुने भन्दै केही जग्गाधनीले अवरोध गरेका ड्याम बन्न नसकेको स्थानियहरु बताउँछन् । सो क्षेत्रमा विरोध भएपछि बबई सिँचाई आयोजनाले त्यहाँ बनाउने ड्याम ५ सय मिटर तल बनाउनु परेको थियो । ड्याम बनाउनका लागि धेरै पटक प्रयास गरिएको । विवाद आएपछि त्यहा गर्ने काम तल सारियो, ड्याम बनाउने ठेक्का पाएका एक निर्माण कम्पनीका एक कर्मचारीले भने । ड्याम बनाउन अवरोध सिर्जना नगरेको भए यती ठूलो कटान नहुने स्थानिय बताउँछन् । कटान र तटबन्धस्थाल अवलोकन गरेर फर्केका प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णुबहादुर थापाले ‘जनताको एकता र कामको प्रशासा गरे । उनले भने, ‘जनताले नमुना योग्य काम भएको छ । जनताको प्रयासले ठूलो दुर्घटना रोकियो ।’ कटान तथा अस्थायी तटबन्ध गरिएको क्षेत्रमा स्परसहितको ड्याम निर्माणका लागि केन्द्रमा कुरो भएको र बर्खा लगत्तै प्रक्रिया सुरु हुने प्रमुख जिल्ला अधिकारी बिष्णुबहादुर थापाले बताए ।

प्रकाशित मितिः बुधबार, साउन १९, २०७३     10:16:33 AM  |