हिल्सा नाका भएर फर्किन थाले मानसरोवर पुगेका पर्यटक

हुम्ला ।

चीनको तिब्बततर्फ जाने प्रमुख स्थलमार्ग केरुङ नाका अवरुद्ध भएपछि हिल्साबाट १४९ जना पर्यटक नेपाल भित्रिएका छन् । भोटेकोशीमा आएको बाढीका कारण नाका अवरुद्ध भएपछि मानसरोवर–कैलाश दर्शनमा गएका भारतीय पर्यटकले नेपाल फर्किने वैकल्पिक मार्गका रूपमा हिल्सा नाका प्रयोग गर्न थालेका हुन् । यही क्रममा चार दिनमा हिल्सा नाकाबाट १४९ जना पर्यटक तथा नेपाली ट्रेकिङ गाइड नेपाल प्रवेश गरेका छन् । काठमाडौँ हुँदै रसुवाको केरुङ नाका भएर मानसरोवर–कैलाश दर्शनका लागि तिब्बत पुगेका भारतीय पर्यटकहरू केरुङ नाका अवरुद्ध भएपछि हिल्सा नाकाबाट नेपाल फर्किएका हुन् ।

भदौ १० गते भोटेकोशीमा आएको बाढीका कारण केरुङतर्फको यातायात सेवा प्रभावित भएपछि पर्यटकहरूलाई हिल्सा हुँदै नेपाल फर्काउने क्रम बढेको हो । सशस्त्र प्रहरी बल ४४ नम्बर गुल्म हिल्साका सशस्त्र प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) नन्दबहादुर साउदका अनुसार भदौ ११ देखि १४ गतेसम्म हिल्सा नाकाबाट १४९ जना पर्यटक तथा नेपाली गाइड नेपाल प्रवेश गरेका छन् । चार दिनको तथ्यांकअनुसार भदौ ११ गते सबैभन्दा धेरै १०७ जना हिल्सा नाकाबाट नेपाल प्रवेश गरेका थिए । त्यसपछि भदौ १२ गते १९ जना, १३ गते १२ जना र १४ गते ११ जना पर्यटक तथा गाइड नेपाल भित्रिएका छन् ।

नेपाल प्रवेश गर्नेमा २२ जना नेपाली गाइडसमेत रहेका छन् । तिब्बतको मानसरोवर तथा कैलाश दर्शन सकेर फर्किएका भारतीय पर्यटकहरूलाई हिल्सा हुँदै सिमकोट ल्याउने क्रम बढेपछि उत्तरी हुम्लाको हवाई यातायातमा समेत चाप बढेको छ । मानसरोवर–कैलाश यात्राका लागि भारतीय पर्यटकले पछिल्लो समय नेपालका विभिन्न स्थल तथा हवाईमार्ग प्रयोग गर्दै आएका छन् । सामान्य अवस्थामा काठमाडौँ हुँदै रसुवाको केरुङ नाका भएर तिब्बत प्रवेश गर्ने पर्यटकका लागि केरुङ महत्वपूर्ण मार्ग हो ।

तर भोटेकोशीमा आएको बाढीपछि केरुङ नाका जोड्ने सडक तथा यातायात सेवा अवरुद्ध हुँदा तिब्बतबाट फर्किने पर्यटकका लागि हिल्सा वैकल्पिक मार्ग बनेको छ । यसले हुम्लाको हिल्सा नाकालाई मानसरोवर–कैलाश यात्राको अर्को महत्वपूर्ण प्रवेश–निर्गमन बिन्दुका रूपमा पुनः चर्चामा ल्याएको छ । केरुङ नाका लामो समयसम्म सञ्चालनमा आउन नसके हिल्सा हुँदै नेपाल फर्किने पर्यटकको सङ्ख्या अझ बढ्न सक्ने स्थानीय व्यवसायीहरूको अपेक्षा छ । हिल्सा हुँदै नेपाल भित्रिने पर्यटकको सङ्ख्या बढेसँगै सिमकोटबाट नेपालगन्ज तथा हिल्सा–सिमकोटबीच हुने हवाई तथा हेलिकोप्टर उडानमा समेत चाप बढेको छ ।

हिल्साबाट नेपाल प्रवेश गरेका पर्यटकलाई सिमकोट ल्याउन हेलिकोप्टर प्रयोग भइरहेको छ । त्यसैगरी सिमकोटबाट नेपालगन्जतर्फ जाने पर्यटकका लागि हवाईजहाजका उडानसमेत बढेका छन् । सशस्त्र प्रहरी नायब उपरीक्षक साउदका अनुसार हिल्सा हुँदै भारतीय पर्यटकहरू आउन थालेपछि सिमकोटका लागि हेलिकोप्टर उडान र नेपालगन्ज–सिमकोट हवाईसेवाको गतिविधि बढेको हो ।
हिल्साको हेलिप्याडमा पर्यटकको आवागमन बढेपछि उत्तरी हुम्लाको पर्यटन तथा हवाई सेवासँग जोडिएको व्यवसायमा समेत यसको प्रत्यक्ष प्रभाव देखिन थालेको छ ।

एकातिर केरुङ नाका अवरुद्ध हुँदा मानसरोवर–कैलाश यात्रामा रहेका पर्यटकलाई वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ भने अर्कोतर्फ त्यसको प्रत्यक्ष लाभ हिल्सा नाका र हुम्लाको पर्यटन क्षेत्रमा देखिएको छ । केरुङबाट फर्किन नसकेका पर्यटकहरू हिल्सा हुँदै नेपाल भित्रिएपछि हुम्लामा पर्यटकको चहलपहल बढेको हो । पर्यटकको आवागमन बढेसँगै होटल, यातायात, हेलिकोप्टर तथा स्थानीय पर्यटन व्यवसायमा समेत गतिविधि बढ्ने देखिएको छ । तर पर्यटकको सहज आवागमनका लागि हिल्सा–सिमकोट सडक तथा हवाईसेवाको नियमितता महत्वपूर्ण हुनेछ ।

मानसरोवर–कैलाश यात्राको मुख्य मौसममा केरुङ नाकामा आएको अवरोधले नेपाल हुँदै हुने धार्मिक पर्यटनको मार्ग र त्यससँग जोडिएको पूर्वाधारको वैकल्पिक व्यवस्थापनको आवश्यकता पनि देखाएको छ । हिल्सा नाका हुँदै नेपाल प्रवेश गर्ने पर्यटकको सङ्ख्या दिनप्रतिदिन बढ्दै गएमा हुम्लाले मानसरोवर–कैलाश यात्राको वैकल्पिक ट्रान्जिट हबका रूपमा थप महत्व पाउने अपेक्षा गरिएको छ ।