16 June 2021  |   बुधबार, असार २, २०७८

‘शाखा विस्तारको सोच बनाएका छौं’

मिसनटुडे संवाददाता
प्रकाशित मितिः मङ्लबार, बैशाख १४, २०७३  

टकटाईम विथ केशव
यस क्षेत्रको एकमात्र सार्वजनिक शैक्षिक गुठीले कोहलपुर ११, एनटिभीरोडमा कोहलपुर अँग्रेजी मावि संचालन गरेको छ । यस विद्यालयका भावि योजना र विद्यालयको पृष्ठभूमिका बारेमा गुठी सञ्चालक समिति अध्यक्ष नारायण लम्सालसँग गरिएको कुराकानी ।
१. कार्यक्रम स्वागत छ ।
– धन्यवाद ।
२. कोहलपुर अंग्रेजी माविको पृष्ठभूमि के हो ?
– तपाईले यो प्रश्न सोध्नु भयो, मलाई धेरै खुशि लागेको छ । अहिले सम्म कोहलपुर अंग्रेजी माविका बारेमा कसैले पनि सोधेका थिएनन् । यसको पृष्ठभूमि लामो छ । म २०३९ सालमा कोहलपुर प्रवेश गरेको हुँ । आफ्नै व्यवसायीमा व्यस्त थिएँ । २०६१ सालको कुरो हो । कोहलपुरको न्यूरोड तिर गइरहेको थिएँ । त्यहाँ तीन जना बच्चाहरु खेलिरहेका
थिए । ती बच्चाहरु मध्ये एउटा बच्चाले ‘तिमी त बोर्डिङ्ग स्कुल
पढ्छौ । तिम्रो बुवा आमा त धनी छन् । हामी त गरिब छौं, कहिले बोर्डिङ्ग पढिएला र ? अंग्रेजीमा पढ्नका लागि धेरै पैसा लाग्छ । हाम्रो बुवासँग त्यति धेरै पैसा छैन ।’ भन्ने त्यही संवादले मलाई केही सोच्न बाध्य बनायो । त्यसपछि सामाजिक काममा अग्रसर मान्छेको खोजीमा लागे । एक जना मान्छे सामाजिक काम गर्नु हुने भानुभक्त भट्टराईसँग सम्पर्क भयो । अनि उहाँसँग न्यूनतम, सस्तो शूल्कमा अंग्रेजीमा पठनपाठन हुने विद्यालय संचालनमा ल्याउन सकिन्छ की भनेर छलफल भयो । दुवै जनाको निकै ठूलो प्रयासबाट सबै क्षेत्रबाट सहयोग पाइयो । त्यतिखेर घडेरी उपभोक्ता समिति भन्ने थियो । त्यसको भेला बोलायौं । सबै कुरा उहाँहरुसँग राख्यौं । हामी दुबै जनाले एक–एक लाख रकमको व्यवस्थापन ग¥यौं । हामीसँग पूर्वाधार थिएन, जग्गा पनि थिएन, पैसा पनि थिएन । विद्यालयको अनुमतिका लागि जिल्ला शिक्षा कार्यालयमा गयौं । जिल्ला शिक्षा अधिकारीले सार्वजनिक शैक्षिक गुठीका नामबाट विद्यालय खोल्न सुझाव दिनुभयो । जिल्ला शिक्षा कार्यालयबाट पनि स्वीकृत भयो । विभिन्न शिर्षकमा रकम जुटाउने काम गरि सुरुमा आठ कोठे भवन निर्माण गर्ने लक्ष्य लिइयो । कोहलपुरमा विद्यालयको स्थापना देखि विकासका लागि जुन घरमा गए पनि राम्रो स्थान पायौं । विद्यालय निर्माण गरिसके पछि शिक्षकको आवश्यकता प¥यो । त्यतिबेला शिक्षक रामप्रसाद चापागाई र सरद रावलले निकै सहयोग गर्नुभयो । सबैको सहयोग र साथका बीच अहिले यहाँ सम्म आइपुगेका छौं ।
२. कति सालमा स्थापना भएको हो ?
– यो विद्यालय २०६१ सालमा स्थापना भएको हो । २०६२ सालबाट पठनपाठन सुरु भयो ।
३. सुरुका वर्षका विद्यालयले कति सम्म पढाउन पाउने अनुमति पाएको थियो ?
– हामीले पाँच कक्षा सम्मको अनुमति लिएका थियौं । त्यसको केहीवर्षमै कक्षा आठ हुँदै कक्षा १० सम्मको अुनमति पायौं ।
४. विद्यालयलाई जग्गा चाँही कसले उपलब्ध गरायो ?
– जग्गाको बारेमा सुरुमा धेरै अध्ययन गरियो । योजनाबद्ध तरीकाले प्रस्तुत भयौं । एउटा गुरु योजनामा कोहलपुर प्राइमेरी स्कुल भनेर भेटाएको थिएँ । त्यही जग्गामा हामीले विद्यालय बनाउनुपर्छ भन्दै हामी नगरविकास समितिमा गएर कुरो ग¥यौं । त्यहाँका सदस्य सचिवले त्यही बेला विभागमा पत्र पठाउनु भयो । स्वीकृत भयो । दुई कठ्ठा भित्र विद्यालय पर्दछ । सात कठ्ठाभित्र खेल मैदानमा पर्छ ।
५. सार्वजनिक शैक्षिक गुठीद्वारा सञ्चालित यो विद्यालय न संस्थागत हो न सरकारी, सञ्चालन चाँही कसरी हुन्छ ?
– राज्यले बनाएको शिक्षा नीति अनुसार नै हामी चलेका छौं । हाम्रो विद्यालय राज्य पक्षकै सामुदायिक विद्यालय हो भन्ने हाम्रो बुझाई छ र वास्तविक पनि त्यही हो । यो सार्वजनिक विद्यालय हो । कसैको नाफामुखी विद्यालय होइन । यहाँ आएको आयस्रोतले यहीँको भौतिक पूर्वधार तयार हुन्छ । शुल्कबाटै शिक्षकहरुले तलब पाउने गरेका छन् ।
६. विद्यालय व्यवस्थापन समिति र गुठी संचालक समितिमा फरक के छ ?
– गुठी समिति भनेको एउटा गुठीमा दर्ता भएर संचालनमा ल्याएका कारण लागि गुठी समिति गठन भयो । विद्यालयको स्रोत, भौतिक संरचना निर्माण देखि सबै काम गुठीले नै गर्दै आएको छ । शिक्षा नियावली अनुसार विद्यालयमा विद्यालय व्यवस्थापन समिति आवश्यक पर्ने भएकाले विद्यालय व्यवस्थापन समितिको गठन भएको हो । विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष भानुभक्त भट्टराई नै हुनुुहुन्छ ।
७. कहिलैकाहीँ विद्यालय व्यवस्थापन समिति र गुठी समितिबीच विद्यालय व्यवस्थापनका सवालमा कुनै विवाद उत्पन्न हुन्छ की हुँदैन ?
– त्यस्तै छैन । बाहिरबाट हेर्दा त्यस्तो देखिन्छ होला । तर त्यस्तो छैन ।
८. विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्षमा भानुभक्त भट्टराई गुठी समितिको अध्यक्ष तपाई । आजीवन यस्तै हुने हो ?
– यसको विकल्पमा छौं । विद्यालय स्थापना गर्नका लागि अभिभावकसँग जुन प्रतिज्ञा गरेका थियौं । त्यो पूरा गर्दैछौं । अब विद्यालय संचालनमा आइसकेको छ । भानुभक्त भट्टराई र म नभए पनि विद्यालय चल्छ । अब शिक्षक परिवारले नै चलाउनु हुन्छ । भौतिक संरचना तयार हुन्जेल सम्म हामीले हर्नु पर्छ है भनेर लागिपरेका छौं । हामीले अहिले नै छोड्ने अवस्था आइसकेको छैन ।

aaaaaaaaaaaa
९. राज्यका तर्फबाट केही सहयोग भएको छ की छैन ?
– राज्यबाट सहयोग भएको छैन भनु भनेँ संसद विकास कोषबाट दुई तीन पटक रकम ल्याएर भवन बनाइसक्यौं । सहयोग त भएको छ तर विद्यालयलाई राज्यले जति सहयोग गर्नु पर्ने हो त्यति मात्रमा हुन सकेको छैन । हामीले भनि पनि सकेको छौं अब आउनुहोस् राज्यले चलाउनु होस् । विद्यालयको भौतिक पूर्वधार निर्माण गरिदिएका छौं । विद्यालय संचालनमा राज्य ल्याउन चाहान्छ भने ल्याउनुपर्छ । तर राज्यले विद्यालयलाई तत्काल स्वीकार गरी संचालनमा ल्याउने कुनै संकेत देखिदैन । राज्यले अब केही विद्यालयका लागि सोच्नु पर्छ भने हाम्रो माग रहेको छ ।
१०. त्यसो भए विद्यालयलाई सरकारीकरण गर्न तयार हुनुहुन्छ ?
– हो हामी तयार छौं । तर, यहाँ सरकारीकरण गर्ने भन्ने बितिकै के कुरा आउँछ भने सरकारी विद्यालय अनुसार चल्छ र गुणस्तरीय शिक्षामा कमि आउँछ भन्ने जनआवाज दरिलो छ । यस विषयमा पनि हामी सचेत छौं ।
११. विद्यालयको पाठ्यक्रम निजी विद्यालय अनुसार छ की सरकारी विद्यालय अनुसार नै छ ?
– हाम्रो विद्यालयको पाठ्यक्रम निजी विद्यालयकै सरह छ ।
१२. विद्यालयको शैक्षिक स्तरोन्नतिका लागि केही कदमहरु चाल्नु भएको छ की ?
– तत्कालका लागि हामीमा धेरै कमि कमजोरी छन् । भौतिक पूर्वधारको निर्माणका लागि विभिन्न निकायमा गइरहेका छौं । स्वच्छ खानेपानीका लागि एउटा संस्थासँग सहकार्य गरिरहेका छौं । त्यो स्वीकृत भएर आएको छ । अरु व्यवस्थापनमा धेरै पछाडि रहेका छौं । बच्चाहरुको लागि पौष्टिक आहारको व्यवस्थापनका लागि केही सोच बनाएका छौं ।
१३. शिक्षामा गुणस्तर छ भन्नुभयो, शिक्षामा गुणस्तर छ भन्ने आधार के ?
– शिक्षामा गुणस्तर छ भन्ने आधार त अहिले सम्मको नतिजाले प्रष्ट पारेको छ । हाम्रो विद्यालयबाट उत्पादित विद्यार्थीहरुले जहाँ निवेदन दिनु भएको छ त्यहाँबाट फकेर आएका छैनन् । त्यही छनोट हुनु भएको छ । यसमा हाम्रो दावी छ ।
१४. विद्यालयमा प्रविधियुक्त शिक्षा दिइरहनु भएको छ की छैन ?
– अहिलेको वैज्ञानिक युगमा विज्ञानलाई नै प्राथमिकता दिनुपर्छ भन्ने मान्यताका साथ हामी लागि परेका छौं । पठन पाठन पनि प्राविधियुक्त नै दिने प्रयास गरिरहेका छौं ।
१५. विद्यालयप्रति आमसर्वसाधारणको धारणा कस्तो पाउनु भएको छ ?
– एकदमै राम्रो पाएका छौं ।
१६. अहिले कति विद्यार्थी रहेका छन् ?
– अहिले छ सय विद्यार्थी रहेका छन् ।
१७. विद्यालयका भावि योजनाहरु के छन् ?
– विद्यालयलाई उच्च मावि पहिलो लक्ष्य रहेको छ । यो विद्यालय जस्तै अरु चारवटा विद्यालयको आवश्यक छ भन्ने मान्यता हो । टाढाबाट विद्यालय आउन नसक्ने विद्यार्थीका लागि त्यहीँ ठाउँमा यसैको शाखाका रुपमा विस्तार गर्ने लक्ष्य रहेको छ । विद्यालयको शाखा विस्तारका लागि केही सोच बनाएका छौं । साथै शिक्षकहरुलाई प्रशिक्षण पनि दिने गरेका छौं । यसलाई अझैं विस्तार गर्दै लैजाने सोच बनाएका छौं ।

प्रकाशित मितिः मङ्लबार, बैशाख १४, २०७३     9:09:16 AM  |

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *