14 July 2020  |   मङ्लबार, असार ३०, २०७७

साहित्य

नियात्रा : डडेल्धुरादेखि खप्तडसम्म

नियात्रा : डडेल्धुरादेखि खप्तडसम्म

    प्रकाशित मितिः शनिबार, असार २७, २०७७       |
बेलुकापख आसपासकका गाँउहरुमा देखिने टिलपिल टिलपिल बत्ती बलेको दृश्य गज्जब देखिदो रहेछ डडेलधुरा आसपासका गाँउहरुको । त्यो दृश्यको मज्जा लिदै हामी होटेल फक्र्याैं । यात्रामा अनौपचारिकता ठिक हुन्छ मेरो भोगाई र बुझाइ हो । मैले प्रस्ताव गरे ‘होटेलमा पाइनेर हाम्रो खल्तीले धान्ने सक्ने कुरा इच्छाले खाने काम गरौं ।’ सबै साथीहरु सहमत भए । नेपालीका खाने बहाना धेरै हुन्छन् । एक दुईजना साथीले डडेल्धुराको चिसो ह
मिसन टुडेलाई शुभकामना !

मिसन टुडेलाई शुभकामना !

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, असार १२, २०७७       |
सुमित्रा न्यौपाने । पहिलोपटक नागरिकमा लेख छापिएपछि छोरी आयुष्मा रातभरि निदाउन सकिनन् । आफ्ना सारा साथीहरूलाई देखाइन् र खुशी बाँडिन् । खुशी सँगसँगै लेखनलाई निरन्तरता दिइन् । बिस्तारै उनले लेखेका कथा, निबन्ध, कविता र चित्रहरु अन्य पत्रपत्रिकामा पनि आउन थाले । यसरी उनले आफ्नो लेखनलाई अगाडि बढाइन् । कति धेरै खुशी दियो मिडियाले उनलाई । म यहाँ व्यक्त गर्न असमर्थ छु । उनीजस्तै साहित्य प्रेमिहरुका लागि
तीतो सत्य

तीतो सत्य

    प्रकाशित मितिः शुक्रबार, असार १२, २०७७       |
महानन्द ढकाल । भनाई र गराई फरक कुरा हुन् । मुख भनाइसङ्ग सम्बन्धित छ भने हात गराइसङ्ग । मुखले भन्छ हातले गर्छ । ‘भन्नेले गर्दैन, गर्नेले भन्दैन’ यो उखान त्यसै बनेको होइन । भनाई र गराइको तारतम्य सजिलो तरिकाले मिल्दै मिल्दैन । मुख र हातको प्रकृति, कार्य र स्थान फरक फरक छन् । गति र यति फरक छन् । जिम्मेवारी र संरचना फरक छन् त्यसैले मुखले भने जस्तो हातलाई गर्न कठिन हुन्छ भने हातले चाहे जस्तो
लघुकथा : शिक्षा

लघुकथा : शिक्षा

    प्रकाशित मितिः शनिबार, असार ६, २०७७       |
– श्रीराम राई रामशरण गुरुले ‘पौडी’ शीर्षकको पाठ पढाएपछि प्रश्न गरे, ‘नानीबाबू, पौडी कसरी खेलिन्छ ?’ विद्यार्थीहरूले पालैपालो उत्तर दिए । सुतनले उत्कृष्ट उत्तर दिएकोमा विशेष स्याबासी नै पाए । गुरु एक्कासि जङ्गिए, ‘तनुज, तिमी त कति बोधो, आबा न चाबाको ! ’ टन्टलापुर जेठको घामले उखरमाउलो गर्मी भइरहेको थियोे । रामशरण गुरुले विद्यार्थीहरूलाई स्कुलबाटै पौडी खेलाउन लगे । तनुजले खोलामा झ्याप्ल्
महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा र उनको यात्री कविता

महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा र उनको यात्री कविता

    प्रकाशित मितिः शनिबार, असार ६, २०७७       |
–- किरण आचार्य महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा नेपाली साहित्य जगतको होनाहार ध्रुवतारा हुन् । उनको साहित्यलाई नेपाली साहित्यवाट झिकीदिने हो भने साहित्यको अहम् पाटो खाली हुने कुरामा दुई मत हुने छैन । त्यसो त अध्ययन र विद्धताको दृष्टिकोणले सबैभन्दा अग्रपंक्तिमा स्व. मदनमणि दीक्षित छन् । मैले उनलाई उनको उत्कृष्ट पुस्तक माधवी लेख्ने क्रममा कति वटा पुस्तक अध्ययन गर्नुभयो भनेर सोध्दा उनले करिव हजारौं भनी
चर्चै चर्चामा मेरो रुकुम

चर्चै चर्चामा मेरो रुकुम

    प्रकाशित मितिः सोमवार, असार १, २०७७       |
साविकको पहाडी प्रदेश मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र राप्ति अञ्चल भित्र पर्र्ने बाग्लुङ, सल्यान, डोल्पा, रोल्पा तथा जाजरकोट जिल्लाको विचमा अवस्थित र हाल प्रदेश ५ तथा कर्णाली प्रदेशमा विभाजित जिल्ला हो रुकुम । जहाँ मेरो पनि जन्म भएको र जीवनको २०औं बसन्त समेत पार गरेको थिए । पञ्चायति व्यवस्था होस वा बहुदलिय व्यवस्थामा भएको तत्कालिन द्वन्द्व भनौ अथवा दशवर्षे जनयुद्ध एवम् संघीय लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा ह
भरत बहादुर रानाभाटका सुन्दर, कथा :  बर्बाद

भरत बहादुर रानाभाटका सुन्दर, कथा : बर्बाद

    प्रकाशित मितिः शनिबार, जेष्ठ ३१, २०७७       |
भरत बहादुर रानाभाट । धम्बोझीको कृषि बिकास बैँकको गेट अगाडि कसैलाई फोन गर्दै थिए । एउटा मोटरसाइकल मेरो अगाडि आएर रोक्कियो । हेलमेट खोलेर उसले सर जये नेपाल भन्दै अभिवादन गर्यौ । मैले ऊसंग हात मिलाए । ऊ मेरो पूर्व परिचित स्टाप रमेश थियो । भाइ कताबाट आज अचानक भेट भयो मैले भने । रुपैडिहा घुम्न गएको थिए , फर्कदा अचानक हजुरलाई देखे । धेरै समय भयो सरसंग भेट नभएको । हो भाइ धेरै भयो हाम्रो भेट नभएको, भाइ
स्मरणीय जुङ्गार यात्रा

स्मरणीय जुङ्गार यात्रा

    प्रकाशित मितिः शनिबार, जेष्ठ २४, २०७७       |
एकराज शर्मा प्रात स्मरणीय छ रोल्पा जिल्लाको जुङ्गार यात्रा । जीवनको २० औं वर्ष तत्कालिन रुकुम जिल्लाको खोलागाउं गा.वि.स. वडा नं ( ७ सनाखोलामा विताएँ । जहाँ म जन्मेको थिएँ । हाल बांकेको कोहलपुरमा बस्दै आएको छु । वि सं २०६८ सालदेखि बांकेको कोहलपुरमा अवस्थित चर्चित तथा पुरानो सामुायिक क्याम्पसमा प्राध्यापन गर्न सुरु गरेको हुं । उक्त क्याम्पस हाल मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयको आंगिक क्याम्पसका
चिरञ्जीवीले ल्याए देशभक्ति गीत इतिहास

चिरञ्जीवीले ल्याए देशभक्ति गीत इतिहास

    प्रकाशित मितिः सोमवार, जेष्ठ १९, २०७७       |
कोहलपुर : भारत र नेपाल बीचको सीमा समस्या अहिलेको होइन । विगत लामो समय देखि दुई देश बीच सीमाका विषमा विवाद हुदै आएका छ । पछिल्ले पटक भारतले नेपाली भूमि लिपुलेकमा सडक शिलान्यास गरेपछि यो मुद्धा निकै पेचिलो बनिरहेको छ । भारतले सडक शिलान्यास गरेसँगै नेपाल सरकारले समेत लिपुलेक, कालापनी र लिम्पियाधुरा सहितको नयाँ राजनीतिक तथा प्रशासनिक नक्सा सार्वजनिक गरेसँगै नेपाल र भारतको सम्बन्धमा दरार देखि
बाँकेको अगैयामा भयानक दुर्घटना :११ को मृत्यु, २२ घाइते, ४ जना गम्भीर

बाँकेको अगैयामा भयानक दुर्घटना :११ को मृत्यु, २२ घाइते, ४ जना गम्भीर

    प्रकाशित मितिः सोमवार, जेष्ठ १९, २०७७       |
कोहलपुर : बाँकेको अगैया नजिकैको जंगलमा भएको सवारी दुर्घटनामा ११ जनाएको मृत्यु भएको छ । आइतबार राती नेपालगञ्जबाट छिमेकी जिल्ला दांग जादै गरेको यात्रु बाहक फोर्स गाडी दुर्घटना हुँदा ११ जनाको घटनास्थल मै मृत्यु भएको हो भने थप २२ जना यात्रु घाइते भएका हुन् । उक्त मिनी बस जंगलमा ट्रक सँग ठोक्किएर दुर्घटना भएको प्रहरीले जनाएको छ । मिनी बसमा भारतबाट आएका मानिसहरु सवार थिए । फोर्स गाडीमा चालक सम